AuraWhiteหน้าแรก › บทความ › เลือดออกตามไรฟัน
เลือดออกตามไรฟันตอนแปรงฟัน สัญญาณเหงือกอักเสบที่ไม่ควรมองข้าม
บ้วนปากหลังแปรงฟันแล้วเห็นสีชมพูปน ๆ ในอ่าง หรือกัดผลไม้แล้วมีรอยเลือดติด — หลายคนเจอแบบนี้มานานจนคิดว่า "ก็เป็นแบบนี้ประจำ คงปกติ" ขอบอกตรงนี้เลยค่ะว่า เหงือกที่แข็งแรงจะไม่เลือดออกจากการแปรงฟันปกติ เลือดออกตามไรฟันคือวิธีที่เหงือกส่งสัญญาณว่ากำลังอักเสบอยู่ ข่าวดีคือถ้าจับสัญญาณได้ตั้งแต่ระยะนี้ ส่วนใหญ่รักษาให้กลับมาแข็งแรงได้ไม่ยากเลยค่ะ
ทำไมเหงือกถึงเลือดออก
กลไกจริง ๆ เรียบง่ายกว่าที่คิดค่ะ เมื่อคราบจุลินทรีย์ (plaque) เกาะตามขอบเหงือกนานเข้า ร่างกายจะส่งเลือดมาเลี้ยงบริเวณนั้นมากขึ้นเพื่อต่อสู้กับเชื้อ เหงือกจึงบวมแดงและ "เปราะ" กว่าปกติ พอแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟันโดนเบา ๆ ก็เลือดออกง่าย สาเหตุที่พบบ่อยได้แก่
- คราบหินปูนสะสม — สาเหตุอันดับหนึ่ง คราบจุลินทรีย์ที่ไม่ถูกแปรงออกจะแข็งตัวเป็นหินปูนภายในไม่กี่วัน และหินปูนแปรงออกเองไม่ได้ ต้องให้ทันตแพทย์ขูดออกเท่านั้น
- แปรงฟันไม่ทั่วถึงหรือข้ามซอกฟัน — จุดที่เลือดออกบ่อยที่สุดคือซอกฟันด้านที่ไหมขัดฟันเข้าไม่ถึง
- แปรงแรงเกินไปหรือขนแปรงแข็ง — ทำร้ายขอบเหงือกโดยตรง และทำให้เหงือกร่นในระยะยาว
- การตั้งครรภ์ — ฮอร์โมนที่เปลี่ยนทำให้เหงือกไวต่อการอักเสบมากขึ้น พบบ่อยจนมีชื่อเรียกว่า pregnancy gingivitis (คุณแม่ตั้งครรภ์อ่านเพิ่มที่คนท้องทำฟันได้ไหมค่ะ)
- โรคประจำตัวและยาบางชนิด — เช่น เบาหวานที่คุมไม่ดีทำให้เหงือกอักเสบง่ายและหายช้า หรือยาละลายลิ่มเลือดที่ทำให้เลือดออกง่ายขึ้น ควรแจ้งทันตแพทย์ทุกครั้งว่ามีโรคประจำตัวหรือยาที่ใช้อยู่
เลือดออกแบบไหน ต้องระวังเป็นพิเศษ
| ลักษณะ | ความหมายเบื้องต้น |
|---|---|
| เลือดออกเฉพาะตอนแปรง หยุดเร็ว | เหงือกอักเสบระยะแรก — รักษาง่าย กลับมาแข็งแรงได้* |
| เลือดออกง่ายแม้โดนเบา ๆ เหงือกบวมแดงชัด | อักเสบมากขึ้น ควรขูดหินปูนเร็ว ๆ นี้ |
| เลือดออกเอง + กลิ่นปาก + เหงือกร่น | อาจเข้าสู่โรคปริทันต์ ควรตรวจโดยละเอียด |
| เลือดออกร่วมกับฟันโยก หรือมีหนอง | ปริทันต์อักเสบรุนแรง — รีบพบทันตแพทย์ค่ะ |
ความแตกต่างระหว่างเหงือกอักเสบธรรมดากับโรคปริทันต์สำคัญมาก เพราะระยะแรกฟื้นกลับได้เต็มที่ ส่วนระยะหลังกระดูกที่ละลายไปแล้วจะไม่งอกกลับมาเอง เราเขียนแยกไว้ละเอียดในบทความโรคเหงือกอักเสบ vs ปริทันต์อักเสบ ต่างกันยังไง แนะนำอ่านต่อค่ะ
วิธีแก้เลือดออกตามไรฟันที่ได้ผลจริง
- ขูดหินปูน (900–1,500.-) — จัดการต้นเหตุโดยตรง เพราะหินปูนคือแหล่งสะสมเชื้อที่แปรงเองไม่ออก แนะนำขูดทุก 6 เดือน หรือถี่กว่านั้นถ้าหินปูนขึ้นเร็ว (อ่านเพิ่ม: ขูดหินปูนบ่อยแค่ไหนดี)
- แปรงให้ถูกวิธี ไม่ใช่แปรงแรงขึ้น — ใช้แปรงขนนุ่ม เอียง 45 องศาเข้าหาขอบเหงือก ขยับสั้น ๆ เบา ๆ ให้ขนแปรงปัดคราบตรงร่องเหงือกออก วันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที
- ใช้ไหมขัดฟันทุกวัน — ซอกฟันคือจุดที่แปรงเข้าไม่ถึงและเป็นจุดเริ่มของการอักเสบบ่อยที่สุด ช่วงแรกอาจมีเลือดออกบ้าง ถ้าทำต่อเนื่องถูกวิธี เลือดจะค่อย ๆ ออกน้อยลง*
- อย่าหยุดแปรงบริเวณที่เลือดออก — ยิ่งเลี่ยง คราบยิ่งสะสม เหงือกยิ่งอักเสบ เป็นวงจรที่ทำให้หลายคนอาการแย่ลงโดยไม่รู้ตัวค่ะ
- ดูแลปัจจัยเสริม — งดสูบบุหรี่ (บุหรี่ทำให้เหงือกอักเสบแต่เลือดออกน้อย จนดูเหมือนไม่เป็นไรทั้งที่โรคกำลังลุกลาม) คุมโรคประจำตัว และดื่มน้ำให้เพียงพอ
ปล่อยไว้นาน จะเกิดอะไรขึ้น
เหงือกอักเสบที่ไม่ได้รักษา จะค่อย ๆ ลุกลามจากขอบเหงือกลงสู่กระดูกรองรับฟัน กลายเป็นโรคปริทันต์อักเสบ ซึ่งเป็นสาเหตุการสูญเสียฟันอันดับต้น ๆ ของผู้ใหญ่เลยค่ะ ที่น่ากลัวคือโรคนี้แทบไม่ปวดเลยจนกว่าจะระยะท้าย หลายคนมารู้ตัวอีกทีตอนฟันเริ่มโยกแล้ว นอกจากนี้เหงือกอักเสบเรื้อรังยังสัมพันธ์กับปัญหากลิ่นปากโดยตรงด้วย การมาขูดหินปูนปีละ 2 ครั้งจึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่ามากในการเก็บฟันไว้ใช้ยาว ๆ ค่ะ
ตรวจเหงือกที่ AuraWhite เป็นยังไง
ทันตแพทย์จะตรวจสภาพเหงือกรอบทุกซี่ ดูระดับการอักเสบ วัดร่องเหงือกในจุดที่สงสัย และดูว่ามีหินปูนใต้เหงือกไหม จากนั้นอธิบายสภาพจริงพร้อมแนวทาง — เคสส่วนใหญ่จบที่ขูดหินปูน + สอนวิธีแปรงเฉพาะจุดที่พลาดบ่อย ถ้าพบว่าเป็นปริทันต์ที่ลึกกว่านั้น จะแนะนำการเกลารากฟันพร้อมแจ้งราคาชัดเจนก่อนเริ่มค่ะ (ดูอัตราค่าบริการ) เปิดทุกวัน 10:00–20:00 น. เลิกงานแล้วแวะมาได้ ข้างตลาดกิ่งแก้ว บางนา-ตราด กม.12 ค่ะ
คำถามที่พบบ่อย
แปรงฟันแล้วเลือดออกนิดหน่อย ปกติไหม?
ไม่ปกติค่ะ เหงือกแข็งแรงจะไม่เลือดออกจากการแปรงปกติ เลือดออกซ้ำ ๆ คือสัญญาณแรกของเหงือกอักเสบ
เลือดออกตามไรฟัน ขาดวิตามินซีจริงไหม?
เป็นไปได้แต่พบน้อยมากค่ะ สาเหตุที่พบบ่อยสุดคือคราบหินปูนและเหงือกอักเสบ ควรตรวจช่องปากก่อน
เหงือกเลือดออก ควรหยุดแปรงบริเวณนั้นไหม?
ไม่ควรค่ะ ยิ่งไม่แปรง คราบยิ่งสะสม ให้แปรงต่อเบา ๆ ด้วยแปรงขนนุ่ม ร่วมกับไปขูดหินปูน
ตั้งครรภ์แล้วเหงือกเลือดออกง่ายขึ้น เกี่ยวกันไหม?
เกี่ยวค่ะ ฮอร์โมนทำให้เหงือกอักเสบง่ายขึ้น ขูดหินปูนระหว่างตั้งครรภ์ได้ แจ้งอายุครรภ์ให้คุณหมอทราบเสมอ
ขูดหินปูนแล้วเลือดจะหยุดออกเลยไหม?
ส่วนใหญ่เหงือกจะค่อย ๆ แข็งแรงขึ้นใน 1–2 สัปดาห์เมื่อแปรงถูกวิธีร่วมด้วย* ถ้ายังออกอยู่ควรตรวจซ้ำค่ะ
เหงือกเลือดออกซ้ำ ๆ อย่ารอให้ฟันโยกค่ะ
ขูดหินปูน + ตรวจเหงือก จบในนัดเดียว ทัก LINE ถามคุณหมอก่อนได้ คุณหมอตอบเองค่ะ
💬 ทัก LINE @auradentalบริการที่เกี่ยวข้อง: รักษาโรคเหงือก–ปริทันต์ที่บางพลี
บทความที่เกี่ยวข้อง: โรคเหงือกอักเสบ vs ปริทันต์ · ขูดหินปูนบ่อยแค่ไหนดี · สาเหตุกลิ่นปาก · คนท้องทำฟันได้ไหม · อัตราค่าบริการ
*ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ข้อมูลในบทความเป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย ควรได้รับการตรวจประเมินโดยทันตแพทย์ · คลินิกทันตกรรม AuraWhite (ออร่าไวท์) 59/13 ม.1 ต.ราชาเทวะ อ.บางพลี สมุทรปราการ 10540 · โทร 080-515-9551