AuraWhiteโรคเหงือกอักเสบ vs ปริทันต์อักเสบ ต่างกันยังไง ระยะไหนยังรักษาทัน
"โรคเหงือก" ที่คนพูดถึงกันจริง ๆ แล้วมี 2 ระยะใหญ่ที่ต่างกันมากค่ะ — เหงือกอักเสบ (Gingivitis) ที่ยังรักษาให้หายกลับมาแข็งแรงได้เต็มที่ กับปริทันต์อักเสบ (Periodontitis) ที่กระดูกรองรับฟันเริ่มถูกทำลายและไม่งอกกลับมาเอง ความต่างของสองระยะนี้คือเส้นแบ่งระหว่าง "แค่ขูดหินปูนก็ดีขึ้น" กับ "ต้องรักษาต่อเนื่องเพื่อเก็บฟันไว้" บทความนี้จะช่วยให้คุณรู้ว่าตัวเองน่าจะอยู่ตรงไหน และควรทำอะไรต่อค่ะ
เหงือกอักเสบ (Gingivitis) — ระยะที่ยังย้อนกลับได้
เกิดจากคราบจุลินทรีย์และหินปูนสะสมตามขอบเหงือก ทำให้เหงือกบวมแดงและเลือดออกง่าย จุดสำคัญคือระยะนี้การอักเสบยังจำกัดอยู่ที่เหงือก กระดูกรองรับฟันยังปกติดี อาการที่พบ ได้แก่
- เลือดออกตอนแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน (อ่านละเอียด: เลือดออกตามไรฟัน บอกอะไร)
- เหงือกบวมแดง ขอบเหงือกมนกลมแทนที่จะแนบเรียบกับฟัน
- มีกลิ่นปากมากขึ้นกว่าปกติ
- แทบไม่มีอาการปวด — จุดที่ทำให้หลายคนละเลย
ข่าวดีคือ ถ้ารักษาในระยะนี้ด้วยการขูดหินปูนและปรับวิธีแปรงฟัน เหงือกส่วนใหญ่จะกลับมาแข็งแรงได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ค่ะ*
ปริทันต์อักเสบ (Periodontitis) — ระยะที่ต้องรีบหยุดยั้ง
เมื่อการอักเสบถูกปล่อยไว้นาน เชื้อจะลุกลามจากขอบเหงือกลงไปตามผิวรากฟัน ทำลายเอ็นยึดฟันและกระดูกรองรับฟัน เกิดเป็น "ร่องลึกปริทันต์" ที่แปรงเข้าไม่ถึง กลายเป็นแหล่งสะสมเชื้อถาวร อาการที่บอกว่าอาจเข้าสู่ระยะนี้แล้ว ได้แก่
- เหงือกร่น ฟันดูยาวขึ้น มีช่องดำ ๆ ระหว่างซอกฟัน
- กลิ่นปากเรื้อรังที่แปรงเท่าไหร่ก็ไม่หาย (เกี่ยวข้องกับสาเหตุกลิ่นปากโดยตรง)
- มีหนองซึมตามขอบเหงือกเมื่อกด
- ฟันเริ่มโยก เคี้ยวแล้วเจ็บ หรือฟันขยับห่างออกจากกัน
สิ่งที่ต้องเข้าใจตรงกันคือ กระดูกที่ละลายไปแล้วไม่งอกกลับมาเอง เป้าหมายของการรักษาในระยะนี้คือหยุดการลุกลามและเก็บฟันที่เหลือไว้ให้นานที่สุดค่ะ
เทียบชัด ๆ สองระยะต่างกันตรงไหน
| หัวข้อ | เหงือกอักเสบ | ปริทันต์อักเสบ |
|---|---|---|
| ตำแหน่งที่อักเสบ | เฉพาะขอบเหงือก | ลึกถึงเอ็นยึดฟันและกระดูก |
| กระดูกรองรับฟัน | ยังปกติ | ถูกทำลาย ละลายตัวลง |
| ฟันโยก | ไม่โยก | โยกได้เมื่อกระดูกหายไปมาก |
| ย้อนกลับได้ไหม | ได้ กลับมาแข็งแรงเต็มที่* | หยุดยั้งได้ แต่ส่วนที่เสียไปไม่กลับมา |
| การรักษาหลัก | ขูดหินปูน + แปรงถูกวิธี | เกลารากฟัน + ติดตามต่อเนื่อง |
การรักษาโรคเหงือกที่ AuraWhite
- ตรวจและวัดร่องเหงือก — ประเมินความลึกของร่องเหงือกรอบทุกซี่ ร่วมกับเอกซเรย์ดูระดับกระดูกในเคสที่สงสัยปริทันต์ เพื่อบอกได้ชัดว่าอยู่ระยะไหน
- ขูดหินปูน (900–1,500.-) — กำจัดหินปูนเหนือเหงือกและตามขอบเหงือก เพียงพอสำหรับเหงือกอักเสบระยะแรกส่วนใหญ่
- เกลารากฟัน (Root planing) (2,000–2,500.-/ส่วน) — สำหรับเคสปริทันต์ ทำความสะอาดหินปูนและเชื้อบนผิวรากฟันใต้เหงือกภายใต้ยาชาเฉพาะที่ มักแบ่งทำทีละส่วนของช่องปาก ทันตแพทย์จะแจ้งจำนวนส่วนและราคารวมก่อนเริ่มเสมอค่ะ
- สอนการดูแลเฉพาะจุด — เพราะการรักษาจะได้ผลยั่งยืนก็ต่อเมื่อคราบจุลินทรีย์ถูกควบคุมทุกวันที่บ้าน
- นัดติดตามผล — โดยทั่วไปทุก 3–6 เดือนในช่วงแรก เพื่อเช็คว่าร่องเหงือกตื้นขึ้นและการอักเสบสงบจริง
ป้องกันไว้ ถูกกว่ารักษาหลายเท่า
- แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที เน้นขอบเหงือก
- ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันทุกวัน — ซอกฟันคือจุดเริ่มของโรคเหงือกอันดับหนึ่ง
- ขูดหินปูนทุก 6 เดือน (อ่านเพิ่ม: ขูดหินปูนบ่อยแค่ไหนดี)
- งดบุหรี่ — ผู้สูบบุหรี่เป็นปริทันต์ง่ายกว่าและตอบสนองต่อการรักษาช้ากว่า
- ผู้ที่เป็นเบาหวานควรคุมน้ำตาลควบคู่ เพราะโรคเหงือกกับเบาหวานส่งผลถึงกันสองทาง
คำถามที่พบบ่อย
เหงือกอักเสบกับปริทันต์อักเสบ ต่างกันยังไง?
เหงือกอักเสบยังไม่ทำลายกระดูก รักษากลับมาแข็งแรงได้เต็มที่ ส่วนปริทันต์คือระยะที่กระดูกถูกทำลายแล้ว หยุดยั้งได้แต่ส่วนที่เสียไปไม่กลับมาค่ะ
โรคเหงือกไม่ปวดเลย แปลว่าไม่รุนแรงใช่ไหม?
ไม่ใช่ค่ะ โรคนี้เป็น "โรคเงียบ" แทบไม่ปวดจนกว่าจะระยะท้าย ให้สังเกตเลือดออก เหงือกร่น กลิ่นปากแทน
เกลารากฟันคืออะไร เจ็บไหม?
คือการทำความสะอาดผิวรากฟันใต้เหงือก ทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่เพื่อลดความรู้สึกระหว่างทำ ราคา 2,000–2,500.-/ส่วน แจ้งราคารวมก่อนเริ่มค่ะ
ฟันโยกจากโรคเหงือก กลับมาแน่นเหมือนเดิมได้ไหม?
ขึ้นอยู่กับกระดูกที่เหลือค่ะ* โยกน้อยและรักษาทัน หลายเคสแน่นขึ้นได้ระดับหนึ่ง ควรให้คุณหมอประเมินเป็นราย ๆ
รักษาโรคเหงือกแล้ว ต้องดูแลต่อยังไงไม่ให้กลับมาเป็นอีก?
แปรงถูกวิธี + ไหมขัดฟันทุกวัน งดบุหรี่ และมาตามนัดติดตามทุก 3–6 เดือนช่วงแรกค่ะ
ไม่แน่ใจว่าเหงือกอยู่ระยะไหน? ให้คุณหมอตรวจให้ชัดค่ะ
ตรวจเหงือก + วางแผนพร้อมราคาชัดเจนก่อนเริ่ม เปิดทุกวัน 10:00–20:00 น. ข้างตลาดกิ่งแก้ว บางนา-ตราด กม.12
💬 ทัก LINE @auradentalบริการที่เกี่ยวข้อง: รักษาโรคเหงือก–ปริทันต์ที่บางพลี
บทความที่เกี่ยวข้อง: เลือดออกตามไรฟัน · ขูดหินปูนบ่อยแค่ไหนดี · สาเหตุกลิ่นปาก · ถอนฟันแล้วไม่ใส่ฟัน เสี่ยงอะไร · อัตราค่าบริการ
*ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ข้อมูลในบทความเป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย ควรได้รับการตรวจประเมินโดยทันตแพทย์ · คลินิกทันตกรรม AuraWhite (ออร่าไวท์) 59/13 ม.1 ต.ราชาเทวะ อ.บางพลี สมุทรปราการ 10540 · โทร 080-515-9551