หน้าแรก › บทความ › เคี้ยวแล้วเจ็บฟัน
เคี้ยวแล้วเจ็บแปล๊บ ฟันร้าวหรือเปล่า? สาเหตุและวิธีตรวจ
กินข้าวอยู่ดี ๆ กัดโดนอะไรบางอย่างแล้วเจ็บแปล๊บขึ้นมาเฉพาะซี่ พอเลี่ยงไปเคี้ยวอีกข้างก็เหมือนไม่มีอะไร หลายคนจึงอยู่กับอาการนี้เป็นเดือน ๆ เพราะ "เดี๋ยวเจ็บ เดี๋ยวหาย" แต่ในมุมของทันตแพทย์ อาการเจ็บเฉพาะจุดเวลากัดคือหนึ่งในสัญญาณที่เราไม่อยากให้รอเลยค่ะ เพราะสาเหตุอันดับต้น ๆ คือฟันร้าว ซึ่งยิ่งปล่อยนาน รอยร้าวยิ่งลึก และทางเลือกในการรักษายิ่งน้อยลง
เจ็บตอนเคี้ยว เกิดจากอะไรได้บ้าง
- ฟันร้าว (Cracked tooth) — สาเหตุคลาสสิกของอาการ "กัดแล้วเจ็บแปล๊บ ปล่อยแล้วหาย" มักเกิดกับฟันกรามที่เคี้ยวของแข็งบ่อย ฟันที่อุดมาใหญ่ หรือคนที่นอนกัดฟัน รอยร้าวมักบางจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
- วัสดุอุดเก่าชำรุด — วัสดุอุดที่ใช้มานานหลายปี ขอบอาจรั่วหรือบิ่น ทำให้เศษอาหารและเชื้อซึมเข้าไปผุใต้วัสดุ กัดแล้วเจ็บเพราะเนื้อฟันข้างใต้ถูกกระตุ้น
- ฟันผุลึก — ผุที่ลุกลามใกล้โพรงประสาท เคี้ยวแล้วแรงกดส่งไปถึงเส้นประสาทโดยตรง (ดูระยะของฟันผุว่าอาการแต่ละขั้นเป็นยังไง)
- โรคปริทันต์ (เหงือกอักเสบรุนแรง) — เมื่อกระดูกรองรับฟันถูกทำลาย ฟันจะโยกและเจ็บเวลาเคี้ยว มักมีเหงือกบวมหรือเลือดออกตามไรฟันร่วมด้วย (อ่านเพิ่ม: โรคเหงือกอักเสบ vs ปริทันต์)
- การสบฟันสูงเฉพาะจุด — เช่น หลังอุดฟันใหม่ ๆ แล้ววัสดุสูงกว่าระดับฟันเดิมเล็กน้อย ทำให้ซี่นั้นรับแรงมากกว่าปกติ แก้ได้ง่ายด้วยการกรอปรับระดับ
ทำไมอาการนี้ห้ามปล่อยไว้
ฟันของเรารับแรงเคี้ยวหลายสิบกิโลกรัมต่อวัน ทุกครั้งที่เคี้ยว รอยร้าวเล็ก ๆ จะถูกง้างซ้ำ ๆ เหมือนรอยแตกบนกระจกรถที่ค่อย ๆ ลามยาวขึ้นค่ะ ลำดับที่เรามักเห็นคือ
- ร้าวเฉพาะผิวเคลือบฟัน — เจ็บเป็นบางครั้ง รักษาได้ด้วยการอุดหรือครอบฟัน เก็บฟันไว้ได้
- ร้าวถึงโพรงประสาท — เริ่มปวดค้าง เสียวรุนแรง ต้องรักษารากฟันร่วมกับครอบฟัน
- ร้าวลึกลงถึงรากฟันใต้เหงือก — จุดที่น่าเสียดายที่สุด เพราะส่วนใหญ่เก็บฟันไว้ไม่ได้แล้ว ต้องถอนและใส่ฟันทดแทนซึ่งค่าใช้จ่ายสูงกว่าการรักษาตั้งแต่ระยะแรกหลายเท่า
พูดง่าย ๆ คือ อาการเจ็บตอนเคี้ยวเป็น "นาฬิกานับถอยหลัง" ยิ่งมาตรวจเร็ว ทางเลือกยิ่งเยอะค่ะ
สังเกตอาการตัวเองเบื้องต้น
| อาการที่คุณเจอ | มักชี้ไปที่ |
|---|---|
| เจ็บแปล๊บเฉพาะบางมุมของการกัด แล้วหายเร็ว | ฟันร้าวระยะแรก / วัสดุอุดชำรุด |
| เจ็บตอนปล่อยแรงกัด (rebound pain) | ฟันร้าว — อาการเฉพาะตัวที่ควรรีบตรวจ |
| เจ็บทุกครั้งที่เคี้ยว + เสียวของเย็นร่วมด้วย | ผุลึกใกล้โพรงประสาท |
| ปวดตุบ ๆ ค้าง หรือปวดกลางคืน | โพรงประสาทอักเสบ — ควรพบทันตแพทย์เร็วที่สุด |
| ฟันโยก เหงือกบวม มีกลิ่นปาก | โรคปริทันต์ |
ตารางนี้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น การวินิจฉัยจริงต้องตรวจในช่องปากค่ะ ระหว่างรอพบทันตแพทย์ แนะนำเลี่ยงเคี้ยวข้างที่เจ็บ เลี่ยงของแข็งของเหนียว และอย่าใช้ไม้จิ้มฟันแคะแรง ๆ บริเวณนั้น
ที่คลินิกตรวจหาสาเหตุยังไง
- ซักประวัติละเอียด — เจ็บตอนไหน กัดอะไรแล้วเจ็บ เจ็บนานแค่ไหน ข้อมูลพวกนี้ช่วยชี้เป้าได้มาก ส่งรูปหรือเล่าอาการทาง LINE ก่อนมาได้เลยค่ะ
- กัดแท่งทดสอบเฉพาะจุด (bite test) — ให้กัดทีละปุ่มฟัน เพื่อหาว่าแรงกดที่จุดไหนกระตุ้นอาการ ใช้หารอยร้าวที่ตามองไม่เห็น
- ทดสอบความเย็นและเคาะ — ประเมินว่าโพรงประสาทฟันยังตอบสนองปกติไหม
- เอกซเรย์เฉพาะซี่ (200.-/ฟิล์ม) — ดูความลึกของรอยผุ สภาพใต้วัสดุอุดเก่า และกระดูกรอบรากฟัน
- สรุปแผนพร้อมราคา — ตั้งแต่กรอปรับการสบ อุดใหม่ (เริ่มต้น 800.-) ครอบฟัน ไปจนถึงรักษารากฟันตามตำแหน่ง ทันตแพทย์จะอธิบายทุกทางเลือกก่อน คุณตัดสินใจเองได้เต็มที่ (ดูอัตราค่าบริการ)
คำถามที่พบบ่อย
เจ็บตอนเคี้ยวแต่ดูฟันแล้วไม่เห็นอะไรผิดปกติ เป็นไปได้ไหม?
พบบ่อยมากค่ะ รอยร้าวมักบางจนมองไม่เห็น หรือซ่อนใต้วัสดุอุดเก่า ต้องใช้ bite test และเอกซเรย์ช่วยหา
ฟันร้าวปล่อยไว้ จะเป็นยังไง?
รอยร้าวมีแนวโน้มลึกลงเรื่อย ๆ ถ้าถึงโพรงประสาทต้องรักษาราก ถ้าลึกถึงรากใต้เหงือกอาจต้องถอนทั้งซี่ค่ะ
เจ็บตอนเคี้ยวเฉพาะบางครั้ง ไม่ได้เจ็บทุกคำ ต้องมาตรวจไหม?
ควรมาค่ะ เจ็บเป็นบางมุมของการกัดคืออาการของฟันร้าวระยะแรก ซึ่งเป็นช่วงที่รักษาง่ายที่สุด
ฟันที่อุดมานานแล้วเจ็บตอนเคี้ยว เกี่ยวกันไหม?
เกี่ยวได้ค่ะ วัสดุอุดเก่าอาจรั่วหรือแตก ทำให้ผุใต้วัสดุหรือฟันร้าว ให้ทันตแพทย์ประเมินว่าอุดใหม่พอหรือต้องรักษาเพิ่ม
ตรวจหาสาเหตุเจ็บตอนเคี้ยวที่ AuraWhite มีค่าใช้จ่ายยังไง?
แจ้งราคาก่อนเริ่มเสมอค่ะ เอกซเรย์ฟิล์มละ 200.- การรักษาขึ้นกับสาเหตุ เช่น อุดเริ่มต้น 800.- สอบถามทาง LINE ได้เลย
กัดแล้วเจ็บ อย่ารอให้รอยร้าวลึกกว่านี้ค่ะ
ทัก LINE เล่าอาการให้คุณหมอฟังก่อนได้ คุณหมอตอบเองค่ะ · เปิดทุกวัน 10:00–20:00 น. ข้างตลาดกิ่งแก้ว บางนา-ตราด กม.12
💬 ทัก LINE @auradentalบริการที่เกี่ยวข้อง: รักษารากฟันที่บางพลี · ครอบฟัน–สะพานฟัน
บทความที่เกี่ยวข้อง: รักษารากฟัน เจ็บไหม · ฟันบิ่น ฟันแตก ทำไงดี · เสียวฟันเกิดจากอะไร · ระยะของฟันผุ · อัตราค่าบริการ
*ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ข้อมูลในบทความเป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย ควรได้รับการตรวจประเมินโดยทันตแพทย์ · คลินิกทันตกรรม AuraWhite (ออร่าไวท์) 59/13 ม.1 ต.ราชาเทวะ อ.บางพลี สมุทรปราการ 10540 · โทร 080-515-9551
AuraWhite